ฐานที่เกิด
|
ไตรยางค์
|
วรรคที่
|
แถวที่
|
อักษร
กลาง
๑
|
อักษร
สูง
๒
|
อักษร
ต่ำ
(คู่)
๓
|
อักษร
ต่ำ
(คู่)
๔
|
อักษรต่ำ
(เดี่ยว)
๕
|
เศษวรรค
|
| กัณฐชะ (คอ) | ก | ข ฃ | ค ฅ | ฆ | ง | ห อ ฮ | |
| ตาลุชะ (เพดาน) | จ | ฉ | ช ซ | ฌ | ญ | ยศ | |
| มุทธชะ (ปุ่มเหงือก) | ฎฏ | ฐ | ฑ | ฒ | ณ | ร ษ ฬ | |
| หันตะชะ (ฟัน) | ดต | ถ | ท | ธ | น | ล ส | |
| โอฐชะ (ริมฝีปาก) | บ ป | ผ ฝ | พ ฟ | ภ | ม | ว |
1. เป็นคำ เช่น โอ๊ย ว้าย แหม โถ เป็นต้น
2. เป็นวลี เช่น พุทโธ่เอ๋ย คุณพระช่วย ตายละว้า เป็นต้น
3. เป็นประโยค เช่น ไฟไหมเจ้าข้า ป้าถูกรถชน เป็นต้น
ร้องเรียก หรือบอกเพื่อให้รู้สึกตัว เช่น แน่น เฮ้ โว้ย เป็นต้น
โกรธเคือง เช่น ชิชะ ดูดู๋ เป็นต้น
ตกใจ เช่น ตายจริง ว้าย เป็นต้น
สงสาร เช่น อนิจจา โถ เป็นต้น
โล่งใจ เช่น เฮ้อ เฮอ เป็นต้น
ขุ่นเคือง เช่น อุวะ แล้วกัน เป็นต้น
ทักท้วง เช่น ฮ้า ไฮ้ เป็นต้น
เยาะเย้ย เช่น หนอย ชะ เป็นต้น
ประหม่า เช่น เอ้อ อ้า เป็นต้น
ชักชวน เช่น นะ น่า เป็นต้น
คำสันธานมี 4 ชนิด คือ
พออ่านหนังสือเสร็จก็เข้านอน
พ่อและแม่ทำงานเพื่อลูก
ฉันชอบทั้งทะเลและน้ำตก
ครั้นได้เวลาเธอจึงไปขึ้นเครื่องบิน
กว่าตำรวจจะมาคนร้ายก็หนีไปแล้ว
เขาอยากมีเงินแต่ไม่ทำงาน
ถึงเขาจะโกรธแต่ฉันก็ไม่กลัว
เธอไม่สวยแต่ว่านิสัยดี
เขาวิ่งเร็วจึงหกล้ม ฉันกลัวรถติดเพราะฉะนั้นฉันจึงออกจากบ้านแต่เช้า
เพราะเธอเรียนดีครูจึงรัก เขาไว้ใจเราให้ทำงานนี้เพราะฉะนั้นเราจะ
เหลวไหลไม่ได้
เธอต้องทำงานมิฉะนั้นเธอจะถูกไล่ออก
ไม่เธอก็ฉันต้องกวาดบ้าน
นักเรียนจะทำการบ้านหรือไม่ก็อ่านหนังสือ
คุณจะทานข้าวหรือก๋วยเตี๋ยวหน้าที่ของคำสันธาน1.เชื่อมคำกับคำ เช่นฉันเลี้ยงแมวและสุนัข นิดกับหน่อยไปโรงเรียน2.เชื่อมข้อความ เช่นคนเราต้องการปัจจัย 4 ด้วยเหตุนี้ เราจึงต้องประกอบอาชีพเพื่อให้ได้เงินมาซื้อ3.เชื่อมประโยคกับประโยค เช่นพี่สาวสวยแต่น้องฉลาด เพราะเขาขยันจึงสอบได้4.เชื่อมความให้สละสลวย เช่นเขาก็เป็นคนดีคนหนึ่งเหมือนกัน คนเราก็มีเจ็บป่วยบ้างเป็นธรรมดา
